Во раното детство движењето не претставува само физичка активност, туку еден од најважните начини преку кои детето го запознава светот околу себе. Преку трчање, скокање, фаќање, влечење, туркање и манипулирање со различни предмети, детето не само што ги развива своите моторни способности, туку ги гради и основите за понатамошно учење, комуникација и социјален развој.
Истражувањата покажуваат дека моторниот развој не се случува целосно спонтано. Иако играта е природен дел од детството, на децата им е потребна внимателно подготвена средина и соодветни активности кои ќе ги поттикнат да стекнуваат нови вештини. Затоа, улогата на воспитувачите и негувателите е од исклучително значење. Тие создаваат услови во кои секое дете може безбедно да истражува, да се движи и да ги развива своите потенцијали.
Особено важен е развојот на грубата моторика, која ги опфаќа движењата на големите мускулни групи. Трчањето, качувањето, скокањето, балансирањето и фрлањето топка му помагаат на детето да ја развие силата, координацијата и контролата на сопственото тело. Преку ваквите активности децата учат да се снаоѓаат во просторот, да ја проценуваат оддалеченоста и да ја подобруваат својата рамнотежа.
Паралелно со грубата моторика се развива и фината моторика, која се однесува на прецизните движења на дланките и прстите. Држењето молив, редењето коцки, сечењето со ножички, моделирањето и закопчувањето копчиња се активности кои придонесуваат за подобра координација помеѓу окото и раката. Овие способности подоцна имаат големо значење за успешното совладување на пишувањето, цртањето и другите училишни активности.
Посебно место во поттикнувањето на моторниот развој има сензомоторното учење. Детето ги користи своите сетила за да ги истражува предметите, нивната форма, текстура, тежина, мирис и звук. Преку допирање, набљудување, слушање и движење, тоа стекнува искуства кои му помагаат подобро да го разбере светот околу себе. Сензомоторните активности ја поттикнуваат љубопитноста, ја развиваат концентрацијата и придонесуваат за поквалитетно учење.
Во воспитно-образовната практика големо значење имаат и организираните моторни игри. Игри како „Најди го својот пар“, движење според инструкции, совладување препреки или активности со различни реквизити им овозможуваат на децата да учат преку забава. На овој начин тие развиваат самодоверба, истрајност и чувство на успех, а истовремено учат да соработуваат и да ги почитуваат правилата.
Квалитетната средина за игра и учење треба да биде богата со различни материјали кои ќе ги мотивираат децата на активност. Отворениот простор, реквизитите за движење, конструктивните материјали и сензорните елементи создаваат можности за разновидни искуства и поттикнуваат активна вклученост на секое дете.
Моторниот развој е многу повеќе од совладување физички вештини. Тој е основа за когнитивниот, емоционалниот и социјалниот развој на детето. Кога му овозможуваме на детето да се движи, истражува и учи преку игра, ние всушност му помагаме да изгради сигурна основа за идните предизвици. Затоа е важно секојдневно да создаваме услови во кои движењето ќе биде природен, радосен и значаен дел од детското растење и развој.
Ние како негуватели и воспитувачи вклучително и родителите, треба секогаш да создаваме стимулативна средина без која целокупниот раст и развој не може да се одвиваат правилно.
Автор: Мартина Соколоска Чорбеска- негувател во ЈОУДГ “ Наша иднина” Прилеп.
